Giáo viên mầm non nên làm gì khi trẻ trong lớp có biểu hiện lo âu, sợ hãi bất thường không rõ nguyên nhân?

Biểu hiện lo âu, sợ hãi bất thường ở trẻ mầm non cần được giáo viên quan sát kỹ và xử lý có hệ thống, vừa đảm bảo an toàn cảm xúc cho trẻ vừa phối hợp chặt chẽ với gia đình.

Nhận diện và ghi nhận có hệ thống:

• Quan sát và ghi chú cụ thể: biểu hiện gì (khóc, thu mình, tránh tiếp xúc, không chịu ăn), xuất hiện vào thời điểm nào trong ngày, khi nào bắt đầu, có gắn với sự kiện hay thay đổi nào không.
• Phân biệt lo âu giai đoạn phát triển bình thường (sợ người lạ, sợ tối ở độ tuổi 2–4) với biểu hiện kéo dài hoặc bất thường cần can thiệp thêm.

Ứng xử tại lớp:

• Giữ thái độ bình tĩnh, không phản ứng thái quá khi trẻ biểu hiện sợ hãi — phản ứng của giáo viên ảnh hưởng lớn đến cảm giác an toàn của trẻ.
• Tạo không gian "góc an toàn" trong lớp — nơi trẻ có thể rút lui khi cảm thấy quá tải, kết hợp đồ chơi quen thuộc hoặc vật tạo sự an tâm.
• Duy trì thói quen, lịch sinh hoạt ổn định vì tính dự đoán được giúp giảm lo âu hiệu quả với trẻ nhỏ.

Phối hợp với phụ huynh:

• Trao đổi riêng, tế nhị với phụ huynh về những gì giáo viên quan sát được; hỏi thêm về thay đổi trong môi trường gia đình (chuyển nhà, thêm em, thay đổi người chăm sóc).
• Thống nhất cách ứng xử nhất quán giữa nhà và trường để trẻ không nhận thông điệp mâu thuẫn.

Khi nào cần báo cáo ban giám hiệu hoặc đề xuất hỗ trợ chuyên biệt:

• Nếu biểu hiện kéo dài hơn 2–3 tuần, ảnh hưởng đến sinh hoạt và học tập hàng ngày, hoặc giáo viên nghi ngờ có yếu tố bạo lực, bỏ bê, cần báo cáo ngay ban giám hiệu và đề xuất tham vấn chuyên gia tâm lý trẻ em.

Giáo viên nên bắt đầu bằng việc lập phiếu quan sát trong 1 tuần trước khi gặp phụ huynh để có thông tin cụ thể, thuyết phục và tránh gây lo lắng không cần thiết.